Gelişim Bülteni #127: Hazır Hissetmeyi Kaç Yıldır Bekliyorsun?

Ayça Karaman
30 Mar
2 dakikada okunur

Sevgili yol arkadaşım,

11 haftadır birlikte bir şeyler fark ettik.

Yönünü kaybetmenin başarısızlık olmadığını gördük.

Kontrol illüzyonunun nasıl çalıştığını anladık. Zamanın nereye aktığını, isteklerin nereden geldiğini, kimliğin nasıl şekillendiğini konuştuk.

Ve şimdi içinde muhtemelen şu ses var:

"Tamam. Anladım. Ama hâlâ başlayamıyorum."

Defalarca sıkılmadan izlediğim Pixar'ın Soul filminde müzik öğretmeni olarak geçimini sağlayan Joe Gardner, tüm hayatı boyunca tek bir şey ister: sahneye çıkmak, müziğini çalmak, "o anı" yaşamak.

Nihayetinde sahneye çıktığında ise kendini bomboş hisseder.

Beklediği o büyük his gelmemiştir.

Hayat, Joe'nun da bizim de sandığımız gibi büyük anların arasında geçmez. Büyük an diye beklediğimiz şey, hayatın ta kendisidir.

Fark etmek de benzer bir mekanizmayla çalışır. "Her şeyi anladığım o büyük an" gelmez. Anlamak, her adımda her deneyimde biraz daha derinleşir.

Fark Etmek Neden Yetmez?

Psikolog Peter Gollwitzer onlarca yıl boyunca şu soruyu araştırdı:

İnsanlar neden niyetlerini eyleme dönüştüremiyor?

Bulduğu cevap şaşırtıcıydı. Problem motivasyon eksikliği değil, niyetin çok geniş kalmasıydı.

Gollwitzer'a göre davranışı başlatan şey karar değil, senaryodur. Beyin "ne yapacağım" sorusunu değil, "ne zaman, nerede, nasıl yapacağım" sorusunu işler.

Eylemi somut bir zamana, mekâna ve koşula bağlamaya uygulama niyeti denir.

"Daha sağlıklı yaşayacağım" bir niyet iken,

"Pazartesi sabahı 7'de 20 dakika yürüyeceğim" ise bir uygulama niyetidir.

Ve uygulama niyeti gerçekten işe yarar.